وبلاگ جاذبه های گردشگری
» جاذبه های تاریخی و گردشگری تبریز
جادبه های گردشگری تبریز
شهر تبریز یکی از شهرهای مهم ایران و مرکز استان آذربایجان شرقی است. این شهر با 23745 کیلومتر مربع مساحت یکی از 5 شهر بزرگ ایران است. این شهر بزرگترین شهر شمال غرب ایران است. این شهر به عنوان مرکز اداری، ارتباطی، تجاری، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی منطقه شناخته شده است.
این شهر تقریباً یک میلیون و 773 هزار و 33 نفر جمعیت دارد و در سال 1500 میلادی شهر تبریز که پایتخت امپراتوری صفویه بود، چهارمین شهر بزرگ جهان به شمار می رفت. این شهر در زمان قاجار نیز بزرگ و مهم بوده است. ساکنان تبریز به زبان ترکی صحبت می کنند.
تبریز در غرب استان آذربایجان شرقی و در شرق و جنوب شرقی دشت تبریز واقع شده است. این شهرستان از شمال به کوه های عینالی و پوکچین، از شمال شرق به کوه های باباباغی و گاوزنی، از شرق به گردن پایان و از جنوب به کوه های سهند محدود می شود. تبریز در زمستان بسیار سرد و در تابستان گرم است.
این شهر در اسناد تاریخی نامهای مختلفی از جمله «تاورز»، «تاورژ» و «توری» دارد. تبریز در طول تاریخ چندین بار تخریب و بازسازی شده است. قدمت بناهای تاریخی کنونی این شهر به دوره اشکانی و ساسانی می رسد. تبریز در زمان خوارزمشاهیان، ایلخانان، قره قویونلوها، آق قویونلوها، صفویه و قاجار پایتخت ایران بوده است.
تبریز چندین بلایای طبیعی و انسانی از جمله حملات خارجی و زلزله های مرگبار را تجربه کرده است. این شهر به دلیل موقعیتی که در گذشته داشته یکی از مراکز تجاری منطقه بوده و امروزه نیز شهر صنعتی مهم کشور است.تبریز به شهر اولینها، شهر بدون گدا، شهر معابر زیرزمینی و راهروها، امن ترین و سالم ترین شهر ایران، مهد سرمایه گذاری ایران، دومین شهر صنعتی ایران، دومین شهر دانشگاهی ایران معروف است. ایران دومین مقصد گردشگری گردشگری سلامت ، شهر شکلاتی، قطب خودرو، قطب تولید موتورهای دیزلی خاورمیانه و یکی از مهم ترین شهرهای پذیرایی از مهاجران
مطلب مرتبط
بهترین مقاصد سفر در سال 2026 از نگاه مجله CN Travellerارک علیشاه، باشکوه ترین بنای تاریخی تبریز
باشکوه ترین بنای تاریخی تبریزجاذبه تاریخی ، جاذبه های گردشگری ارک علیشاه تبریز در مرکز شهر واقع شده است. این بنای باشکوه آجری ایلخانی به نام ارک تبریز، ارک علیشاه، مسجد علیشاه. در خصوص تحقیقات باستان شناسی، این کار از سال 1315 آغاز شد و هرگز به پایان نرسید. همزمان با آغاز جنگهای روس و ایران در سالهای 1804-1813، منطقه ارک علیشاه به عنوان یک مجموعه نظامی بازسازی شد. کشف ابزار کوره جنگی در اکتشاف این گفته را توضیح می دهد. در برخی روایات از ارک تبریز به عنوان بازار اسلحه و مهمات استفاده می شده است.
در دهههای اخیر، قاجار برخی از برجها و بارانهای ساخته شده در اطراف طاق را به پادگان شهر تبدیل کرده است. این بنا که شاهد مبارزات انقلابیون مشروطه بود، در سال 1330 به عنوان قلعه شهر مورد استفاده قرار گرفت و در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت و به کاربری نظامی آن پایان داد.
پلان این سازه آجری یکپارچه U شکل است که بر اساس استدلال های معماری این سازه در هیچ یک از انواع مسجد طبقه بندی نشده است. بدنه طاق بزرگ به طول 30 متر بدون تغییر کاشی کاری و بدون زواید جهان اسلام اسلام ساخته شده است. تا آنجا که به اسناد و روایات تاریخی مربوط می شود، ارک نمی تواند بخشی از نقاب علی شاه باشد. این مسجد یک مجموعه مرمری درخشان با هشدار طلایی و استخر بزرگ بود.
بقایای طاق تبریز امتداد بنای قدیمی در شمال طاق است. از یافتههای معماری و تاریخی برمیآید که ابوسعید مسجد ارک علیشاه را پس از اتمام، مطابق با سرویس ارک علیشاه سامان داده است. این بنا و اصلاح طرح معماری این بنا و الحاق درگاه ارک فعلی می تواند با هدف تصاحب مقبره ابوسعید و یا اینکه دفن وی در نزدیکی ارکال باشد انجام شود. علیشاه وزیر است. اما تاریخ نگاران به تازگی در این مجموعه به دفن علی شاه اشاره کرده اند.
می توان نتیجه گرفت که بقایای ارک علیشاه تبریز مربوط به قسمت اضافی علیشاه است که در شمال با پلانی مستطیل شکل، دو مناره و خطوط طولانی در جهت مکه قرار دارد. به دلایل نامعلوم، محل طراحی و الحاق یک قطب بلند به سمت جنوب (قبله) بخشی از مجموعه معماری ارک علیشاه است که مسجد علیشاه در ضلع شرقی آن قرار دارد.
موزه سنجش تبریز
یکی از جالب ترین موزه های شهر تبریز است. در واقع این موزه اولین و تنها موزه تخصصی اندازه گیری در ایران است که اکثر وسایل اندازه گیری در آن به نمایش گذاشته می شود. موزه سنجش در یکی از خانه های زیبا و قدیمی شهر قرار دارد. قدمت ساخت آن به دوره قاجاریه میرسد. این خانه منزل آقای سلماسی بوده ساخته شده است.
پس از فوت وی این خانه توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خانواده سلماسی برای حفاظت خریداری شد. پس از 6 سال تعویض و بازسازی بنا و به موزه سنجش تبدیل شد. بنای قدیمی سلماسی در دو طبقه در سه ضلع غرب (بهار)، شرق (پاییز) و شمال (زمستان) ساخته شد. طبقه همکف دارای ابزار اندازه گیری زمان است. اتاق دوم در طبقه همکف متشکل از تلسکوپ ها و تخته ها یی است که حاوی اطلاعات علمی و تاریخی در مورد ابزار اندازه گیری مربوط به قرن گذشته است. سه اتاق بعدی ساعتهایی را نشان میدهند که در آلمان، فرانسه یا سوئیس ساخته شدهاند و متعلق به 100 تا 400 سال پیش هستند. وسایل توزین و برخی مشاغل مانند خواربار فروشی، مزرعه فروشی و اثری به نام علفی به فارسی که گندم، جو و زغال می فروشد و ابزار اندازه گیری این آثار در تالارهای زیرزمین به نمایش گذاشته شده است. قسمت دوم موزه (بخش غربی یا چشمه ساختمان) برای ارائه ابزارهای تخصصی هواشناسی و زمین شناسی در نظر گرفته شده است.
خانه تاریخی علوی، موزه سفال تبریز
از آنجایی که شهر تبریز در دوره قاجاریه محل سکونت شاهزادگان بوده، مملو از خانه های تاریخی این دوره از تاریخ ایران است. البته می دانید که تبریز شهری بسیار قدیمی است، اما به دلیل یک زلزله مهیب نمی توانید جاذبه های باستانی زیادی در آنجا پیدا کنید. پس از دوره تاریخی قاجار، زلزلههای بزرگی در تبریز رخ نداده است، به طوری که اکثر خانهها و کاخهای قاجاریه وضعیت خوبی دارند و پذیرای گردشگران و بازدیدکنندگان است.
امروز قصد داریم اطلاعاتی در مورد خانه تاریخی علوی یا موزه سفال در اختیار شما قرار دهیم. این موزه تنها موزه ای در ایران است که می توانید مراحل ساخت سفال را در آن مشاهده کنید. برای بازدید از موزه باید به خصوص صبح ها به این آدرس بروید تا از سفال های در حال ساخت دیدن کنید: 100، کوچه شهید نوروزی، کوچه سرافلار، روبروی ایستگاه گرو، خیابان شمس تبریزی. در کنار ورودی خانه شماره سرامیکی وجود دارد که توجه شما را به خود جلب می کند. ورودی کوچک است اما پس از ورود به حیاط، درختان بلند، استخر ایرانی آبی رنگ و نمای سفید خانه شما را شگفت زده خواهد کرد.
تاریخچه این خانه به دوره قاجار و پهلوی برمی گردد. این خانه در دو قسمت زیرزمین و طبقه اول که بر اساس معماری اصیل ساخته شده است. طبقه اول دارای بالکن در نمای اصلی و دارای گچ بری های زیبا و بر پایه دو ستون می باشد. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این خانه را به مرکز آموزش سفال تبدیل کرد و از آن زمان این خانه مرکز سفال سازی و موزه سفال بوده است.
اگر حوالی ساعت نه صبح به موزه برسید، میتوانید مراحل تهیه خاک و گل و جابجایی آنها برای ساخت سفال را مشاهده کنید. شاگردان و استادان در زیرزمین این خانه سفال می سازند و کلاسهای آموزشی صبح ها برگزار می شود. نشانه بارز سفال آذربایجان زمین سفید آن است. این خاک سفید از معادن منطقه زونوز در آذربایجان شرقی می آید. همچنین خاستگاه هنر سفالگری آذربایجان شهر زونوز است، زونوز در نزدیکی شهر مرند قرار دارد. طبقه اول نمایشگاه بهترین سفال های هنرمندان سفال آذربایجان است. در این طبقه یک اتاق نشیمن با پنجره های ایرانی با شیشه های رنگی وجود دارد. در نهایت می توانید سوغاتی های سفال آذربایجان را از آنجا خریداری کنید.
موزه آذربایجان
بر روی لایههای تاریخی شهر تبریز بنا شده است، دومین موزه بزرگ ایران پس از موزه ملی تهران است. موزه آذربایجان در کنار قبرستان تاریخی با قدمت بیش از 3000 سال قرار دارد. گفتنی است این موزه در کنار مسجد معروف کبود (مسجد کبود) واقع شده است. پلان موزه آذربایجان با الهام از معماری آذربایجان و توسط آندره گدار، باستان شناس فرانسوی طراحی شده است. اشیای موجود در این موزه مربوط به دوران پیش از اسلام و اسلام است. ساختمان 3 طبقه است. در طبقه همکف می توانید دوره قبل از اسلام و اسلام را ببینید. جمجمه های معروف مردان و زنان مربوط به عصر حجر نیز در این طبقه حفظ شده است.
اشیای موجود در این موزه مربوط به دوران پیش از اسلام و اسلام است. ساختمان 3 طبقه است. در طبقه همکف می توانید دوره قبل از اسلام و اسلام را ببینید. سنگ بسم الله و جمجمه های معروف زن و مرد مربوط به عصر حجر نیز در این طبقه نگهداری می شود.
در طبقه اول موزه آذربایجان قدیمی ترین اشیا مربوط به قرن چهارم است. در طبقه اول نیز سکه و مهر در تالار وجود دارد که گنجینه سکه های دوره هخامنشی تا قاجاریه است.
بخش پایانی موزه آذربایجان شامل مجسمههای سنگی باستانی است که مربوط به دورههای مختلف تاریخ است. در این بخش سنگ قبرهایی از دوره اسلامی به نمایش گذاشته شده است. لازم به ذکر است که احد حسینی در سال 2018 مجسمه سازی کرد. مجسمه ها اکنون به ساختمانی در نزدیکی مقبره الشعرا منتقل شده اند. همچنین قوچ، مجسمه های سنگی، مجسمه های انسانی و نمونه هایی از سنگ های حکاکی شده در این قسمت از موزه وجود دارد.
در اینجا به برخی از مهم ترین اشیای این موزه اشاره می کنیم:
سکه کمیاب از دوران نادری به نام بزرگترین سکه جهان.
سنگ بسم الله ساخته محمدعلی قوچانی به خط نستعلیق بی نظیر. این سنگ دارای پنج قسمت است. چهار بخش چارچوب را تشکیل می دهند و متن باقی می مانند.
در اطراف مسجد کبود جمجمه یک مرد و یک زن با قدمت 3000 سال پیش کشف شد.
مجسمه الهه زن کشف شده در رستم آباد استان گیلان نشان از اهمیت و ارزش زن در ایران باستان دارد. کلاه اورارتو که در نوع خود بی نظیر است.
