» پیرپالاندوز کیست؟مقبره این عارف در کجاست
مشهد یکی از مهمترین اماکن مقدس شیعه اسلام است. این خانه مقبره الهی امام هشتم شیعه مسلمان امام موسی بن رضا است.
پیر پالاندوز کیست؟
شیخ محمد عارف عباسی که در روستای کارده از روستاهای اطراف مشهد متولد شد ، از عرفای قرن دهم میلادی بود و در همان دوره با شیخ بهایی زندگی می کرد. شیخ محمد عارف عباسی گرچه اهل سخاوت و عرفان بود اما مانند مردم عادی کار می کرد تا به عنوان کفشدوز امرار معاش کند.به همین دلیل او را پیر پالاندوز نامیدند. پیر پالاندوز علاوه بر اینکه عارف بود ، در خوشنویسی و کیمیاگری تبحر داشت به طوری که هفت سوره قرآن را با خط منحصر به فرد خود نگاشته است.
لقب پالان دوز از این رو به او داده شده که برای گذران زندگی خود با وجود مقام والایی که نزد مردم داشته به کار پالان دوزی اشتغال داشته است.
یک روز شیخ بها در بازار قدم می زد و پیر مردی را دید که مشغول دوختن پالان پاره مردم بود و از این راه امرار معاش می کرد. شیخ دلش به حال پیرمرد سوخت و جلو رفت و گفت: سلام؛ سپس دستش را به پالان پیرمرد زد و بلافاصله از طرف غیب پالان پیرمرد پر شد از سکه های اشرفی. پیرمرد وقتی این حرکت شیخ را دید ناراحت شد و فریاد زد چکار کردی؟ یالا سکه ها را بردار که به درد من نمی خورد. شیخ گفت: من نمی توانم سکه ها را غیب کنم. پیرمرد چوب دستی خود را به پالان زد و سکه ها غیب شدند و رو به شیخ گفت تو که نمی توانی غیب کنی چرا ظاهر می کنی؟ شیخ بها فهمید پیرمرد صاحب علم و کمالات بسیار است. پیر پالان دوز سپس رو به شیخ می کند و می گوید: "دلت را کیمیا کن!
مقبره پیر پالان دوز مشهد که در شمال شرقی حرم مطهر و ابتدای خيابان نواب صفوی قرار گرفته است بنايی آجری با گنبد فيروزهای دارد كه به خاطر مرمت در سالهای جديد نو به نظر میرسد.
مقبره پیر پالان دوز مشهد که در شمال شرقی حرم مطهر و ابتدای خيابان نواب صفوی قرار گرفته است بنايی آجری با گنبد فيروزهای دارد كه به خاطر مرمت در سالهای جديد نو به نظر میرسد. بنای اوليه بقعه در زمان شاه محمد خدا بنده (پدرشاه عباس صفوی) معروف به پير پالاندوز ساخته شده است. اين بنا در حال حاضر دارای يک ايوان ورودی گنبدی با ساقه استوانهای و بلند است . ديوارها در نمای بيرونی با طاق نماها، قابها و كاشی كاری زيبا تزئین شده است و در درون نقش های زيبای هندسی و ترنج ها، آنرا آراستهاند.
آرامگاه پیر پالاندوز در قسمت شمالی حرم امام رضا در ابتدای خیابان نواب صفوی واقع شده است. بنای یادبود این مقبره به دوران صفویه باز می گردد که در سال 985 هجری قمری با حکم سلطان محمد خدابنده (jaljaitü) پدر عباس بزرگ ساخته شد. این مقبره از چهار ضلعی تشکیل شده که گنبدی بر فراز آن قرار دارد و ایوانی آجر در مقابل آن قرار دارد. در مقبره ، یک شاه نشین وجود دارد (شاه نشین عنصر معماری اسلامی است که دارای سه یا پنج درب با ارتفاع متفاوت از اتاق های دیگر است. به دلیل تابش خورشید ، شاه نشین در ساختمان واقع شده است.) با چشم - گرفتن زیور آلات و نقاشی. در طول زمان این نقاشی ها و تزئینات تحت تأثیر رطوبت آسیب دیدند و فقط بعضی از آنها پس از ترمیم باقی ماندند.
سقف نیز با نقاشی های زیبا تزئین شده است ، و در پایین ، چندین کاشی آبی با نقوش زیبا وجود دارد. اولین گنبد این بنا با کاشی های آبی و نقوش ساده کاشی کاری شده است. اما در حین مرمت ، از طرح جدیدی بر روی گنبد استفاده شد. مقبره پیر پالاندوز در سالهای اخیر به طور کامل بازسازی شده است و قسمتهای زیادی مانند حیاط ، حوض ، اتاقها و درگاه در حین عملیات مرمت به این بنای تاریخی اضافه شده است.
این مقبره شامل بنایى چهارگوش با گنبدى بر بالای آن و ایوان آجرى در مقابل است. داخل بقعه ، شاه نشینى است که بالاى آن یزدى بندى هایى انجام شده که داراى نقاشى است و به داخل مقبره جلوه ی خاصى بخشیده است. بدنه هاى بنا از دوران صفویه داراى نقاشى بوده که با گذشت زمان و نفوذ رطوبت به جز بخش کمى از آن که مرمت و ثابت گردیده بود از میان رفته است.
سطح گنبد پیازى شکل بالای مقبره پیر پالاندوز که روى گردنى استوانه اى شکل استوار شده است داراى پوشش ساده اى از کاشى فیروزهاى است. شکل کلى مقبره و بازمانده هاى نقاشى هاى درون آن ، این بنا را اثرى از دوران صفوى معرفى مىکند که در سال 985 هـجری قمری ساخته شده است. این تاریخ بر کتیبه سنگ سفید مربعى نوشته شده است.


وبلاگ جاذبه های گردشگری
مطلب مرتبط
تصاویر گردشگری تاریخی و فرهنگی استانبول